Diyabet ve diş eti sağlığı: şeker hastalarının bilmesi gerekenler

İki yönlü ilişki

Yüksek kan şekeri, diş eti dokusunun bakterilere direncini düşürür, küçük damarları etkiler ve iyileşmeyi yavaşlatır; diş eti iltihabı diyabetlilerde daha hızlı ilerler ve daha fazla kemik kaybı yapar. Diş eti hastalığı ise vücutta süregen bir iltihap kaynağıdır; insülin direncini artırır ve HbA1c değerini yükseltebilir. Periodontal tedavinin HbA1c'yi ortalama 0,3–0,4 puan düşürdüğünü gösteren çalışmalar vardır. Bu nedenle diş eti sağlığı diyabet tedavisinin bir parçası olarak görülür.

Diyabetlilerde sık görülen ağız sorunları

• Diş eti hastalığı: Kanama, çekilme, sallanma, diş kaybı.
• Ağız kuruluğu: Tükürük azalınca çürük ve mantar enfeksiyonu artar.
• Mantar (kandida): Damakta ve protez altında beyaz plaklar, yanma; özellikle protez kullananlarda.
• Yara iyileşmesinde gecikme: Çekim ve cerrahi sonrası.
• Tat değişikliği ve yanma hissi
• Çürük: Ağız kuruluğu ve sık ara öğünle artar.

Diş tedavisi öncesi

1. Hekiminize diyabetinizi, kullandığınız ilaçları ve son HbA1c değerinizi söyleyin.
2. Randevuyu sabah, ilaç ve kahvaltı sonrasına alın; aç karnına gelmeyin (hipoglisemi riski).
3. Cerrahi işlemler (çekim, implant, diş eti cerrahisi) için kan şekerinin düzenli olması gerekir; HbA1c genellikle %8'in altında hedeflenir, hekiminiz diyabet doktorunuzla görüşebilir.
4. İnsülin kullananlar hipoglisemi belirtilerinde (terleme, titreme, çarpıntı) hemen söylemeli; klinikte şeker bulundurulur.
5. Antibiyotik ve iyileşme takibi cerrahi sonrasında daha yakından yapılır.

İmplant diyabetlilerde olur mu?

Evet; kontrollü diyabette başarı oranı sağlıklı bireylere yakındır. Kontrolsüz diyabette implantın kemikle kaynaşması gecikir ve implant çevresi iltihabı (peri-implantitis) riski artar; önce şeker düzenlenir. Sigara ile birleştiğinde risk belirgin artar. Bkz. İmplant.

Evde bakım

• Günde iki kez fırça, her gün ara yüz temizliği; diş eti kenarına özen
• Ağız kuruluğunda sık su, şekersiz sakız, gerekirse yapay tükürük; alkollü gargaralardan kaçınma
• Protez kullananlar protezi gece çıkarıp temizlemeli, damağı fırçalamalı
• Sigaranın bırakılması — diyabet ve sigara birlikte diş eti kaybını hızlandırır
• Kanama, şişlik, sallanma ya da geçmeyen yara varsa beklemeden kontrol

Kontrol sıklığı

Diyabetli hastalarda 3–4 ayda bir diş eti kontrolü ve gerekirse temizlik önerilir; diş eti hastalığı tanısı olanlarda hekim daha sık aralık belirleyebilir. Diş eti tedavisi seçenekleri için Diş eti tedavileri sayfasına bakabilirsiniz.