Tedaviler · Diş Eti Tedavileri

Diş Eti Tedavileri

Diş eti hastalıkları, erişkinlerde diş kaybının başlıca nedenidir ve çoğunlukla ağrısız ilerler. Fırçalarken kanama, kızarıklık, çekilme ve ağız kokusu ilk işaretlerdir; erken dönemde basit temizlikle geri döndürülebilir.

Gingivitis ve periodontitis

Gingivitis, diş eti kenarında biriken plak ve diş taşının yol açtığı yüzeysel iltihaptır: kızarıklık, şişlik ve kanama görülür; kemik kaybı yoktur ve temizlik + doğru fırçalama ile tamamen iyileşir. Periodontitis ise iltihabın dişi tutan lif ve kemiğe ilerlemesidir: diş eti cebi derinleşir, kemik erir, dişler sallanır. Kayıp geri gelmez ama ilerleme durdurulabilir.

Tedaviler

Diş taşı temizliği (detertraj): Ultrasonik uç ve el aletleriyle diş yüzeyindeki ve diş eti kenarındaki taşlar alınır, yüzey cilalanır. Yaklaşık 30–45 dakika sürer; hassas hastalarda anestezi kullanılabilir.

Küretaj (kök yüzeyi düzleştirme): Diş eti cebi derinleşmişse, lokal anestezi altında cep içindeki taş ve iltihaplı doku temizlenir, kök yüzeyi düzleştirilir. Genellikle ağız çeyreklere bölünerek 2–4 seansta yapılır; 4–6 hafta sonra kontrol edilir.

Cerrahi tedaviler: Derin ceplerde flep operasyonu, kemik kaybında kemik grefti, çekilmelerde diş eti grefti düşünülebilir.

Diş eti şekillendirme: Gülerken fazla görünen diş eti (gummy smile) ya da dengesiz diş eti seviyeleri, estetik tedaviler öncesinde düzenlenebilir.

Diş eti çekilmesi

Sert fırçalama, diş sıkma, ince diş eti tipi ve periodontitis çekilmeye yol açar. Açığa çıkan kök yüzeyi soğuğa hassastır ve çürüğe açıktır. Yumuşak fırça, doğru teknik ve gerekirse greft ile ilerleme durdurulur.

Ağız kokusu

Kalıcı ağız kokusunun büyük bölümü ağız kaynaklıdır: diş eti cepleri, dil sırtındaki bakteri tabakası, çürükler ve uyumsuz protezler. Diş eti tedavisi, dil temizliği ve düzenli bakım çoğu vakayı çözer; devam ederse burun-boğaz ve sindirim nedenleri araştırılır.

Evde bakım

• Günde iki kez, yumuşak fırça ile 2 dakika; diş eti kenarına 45° açıyla
• Her gün diş ipi ya da arayüz fırçası
• Sigaranın azaltılması/bırakılması; diyabetin kontrolü
• 6 ayda bir (periodontitis öyküsü varsa 3–4 ayda bir) kontrol ve temizlik

Süreç adım adım

1. Periodontal muayene: Diş eti ceplerinin ölçümü, kanama ve hareketlilik kaydı, röntgenle kemik seviyesi.
2. 1. aşama — başlangıç tedavisi: Diş taşı temizliği ve cila; fırçalama, ara yüz temizliği eğitimi; sigara ve sistemik hastalık danışmanlığı.
3. Küretaj (kök yüzeyi düzleştirme): 4 mm'den derin ceplerde lokal anestezi altında, çeyrek çene başına 30–45 dk; genellikle 2–4 seans.
4. Yeniden değerlendirme: 6–8 hafta sonra cepler ölçülür; düzelmeyen bölgeler için cerrahi (flep, kemik grefti, greft) planlanır.
5. İdame: 3–4 ayda bir kontrol ve temizlik; hastalığın tekrarını önleyen en önemli adım.

Süre ve seans

• Gingivitis: 1–2 seans temizlik, 2 haftada belirgin düzelme
• Orta periodontitis: 2–4 seans küretaj + 8 hafta sonra kontrol
• İleri periodontitis: küretaj + cerrahi, 3–6 ay
• Diş eti grefti: 1 seans (45–90 dk), 2 hafta dikiş

İyileşme

Temizlik ve küretaj sonrası 1–2 hafta hassasiyet, diş etinde büzülmeye bağlı "aralık" görünümü olağandır. Kanama düzenli bakımla 2 haftada kesilir. Cerrahi sonrası 7–10 gün yumuşak diyet ve antiseptik gargara. Kaybedilen kemik geri gelmez; ama tedaviyle ilerleme durur ve dişler yıllarca korunur.

Alternatifler

Tedavi edilmeyen periodontitisin sonucu diş kaybıdır; alternatif "beklemek" değildir. Kurtarılamayan dişler çekilip implant ya da protez planlanır; ancak implant başarısı için diş eti hastalığının kontrol altında olması şarttır. Rehber: Diş eti kanaması · Diş eti çekilmesi · Diş taşı temizliği zararlı mı?