Tedaviler · Dolgu ve Restoratif Tedavi
Dolgu ve Restoratif Tedavi
Çürük, kırık ya da aşınma nedeniyle kaybedilen diş dokusu, dişin şeklini ve işlevini geri kazandıran restorasyonlarla tamamlanır. Günümüzde ön ve arka dişlerde diş rengi kompozit materyaller standarttır; büyük madde kayıplarında laboratuvarda üretilen inley/onley tercih edilir.
Dolgu, çürük ya da kırık nedeniyle kaybedilen diş dokusunun diş rengi kompozit materyalle tek seansta tamamlanmasıdır; büyük kayıplarda laboratuvarda üretilen inley/onley kullanılır. Erken tespit edilen çürük küçük dolguyla çözülür; beklemek kanal tedavisine yol açar. Kompozit dolgular ortalama 7–10 yıl kullanılır, bakım ve diş sıkma alışkanlığı ömrü belirler.
Çürük nasıl oluşur, ne zaman dolgu gerekir?
Diş yüzeyindeki plak bakterileri, şekerli gıdalardan asit üretir; asit mineyi çözer ve önce beyaz leke, sonra oyuk oluşur. Mine sınırındaki başlangıç lezyonları flor uygulaması ve bakımla durdurulabilir; dentine ulaşan çürükte dolgu gerekir. Beklemek çürüğü sinire yaklaştırır ve kanal tedavisi ihtiyacı doğurur.
Kompozit (beyaz) dolgu
Diş rengine göre seçilen, ışıkla sertleşen reçine esaslı materyaldir. Dişe kimyasal olarak bağlandığı için amalgama göre daha az kesim gerektirir ve dişi destekler. Tek seansta, lokal anestezi altında uygulanır: çürük temizlenir, yüzey hazırlanır, katman katman yerleştirilip sertleştirilir, kapanış ayarlanır ve cilalanır. Ön diş estetiğinde (kırık köşe, aralık kapatma) de kullanılır.
İnley / onley
Çürük geniş ama diş kaplama gerektirecek kadar zayıf değilse, dişin ölçüsü alınarak laboratuvarda porselen ya da kompozit bir parça üretilir ve dişe yapıştırılır. Kenar uyumu ve dayanıklılığı doğrudan dolguya göre daha iyidir; iki seans gerektirir.
Amalgam dolguların yenilenmesi
Sağlam ve sızdırmayan amalgam dolguların yalnızca renk nedeniyle değiştirilmesi zorunlu değildir. Kenarında çürük, kırık ya da sızıntı olan, dişte çatlağa yol açan eski dolgular ise kompozit ya da inley ile yenilenir. Değişim sırasında diş kaybını en aza indirmek için dolgu parçalara ayrılarak çıkarılır.
Dolgudan sonra
- Uyuşukluk geçene kadar (2–3 saat) yemek yenmemesi, dudak/yanağın ısırılmaması
- Soğuk-sıcak hassasiyeti birkaç gün normaldir; 2 haftadan uzun sürerse kontrol
- Isırırken "yüksek" hissediliyorsa kapanış ayarı için kısa bir randevu yeterlidir
- Kompozit dolgu ömrü ortalama 7–10 yıl; hijyen, diş sıkma ve dolgunun büyüklüğüne bağlıdır
Dolgu mu, kaplama mı?
Kalan sağlam diş dokusu yeterliyse dolgu ya da onley; diş duvarları ince, kanal tedavili ya da geniş kırıklıysa kaplama önerilir. Karar muayene ve röntgenle verilir.
Süreç adım adım
- Tanı: Muayene ve gerekirse ısırma röntgeni; çürüğün derinliği ve dişin canlılığı değerlendirilir.
- Anestezi: Derin çürüklerde lokal anestezi; yüzeysel çürüklerde gerekmeyebilir.
- Çürük temizliği: Yalnızca çürük doku kaldırılır; sağlıklı doku korunur (minimal invaziv).
- Restorasyon: Kompozit katman katman yerleştirilip ışıkla sertleştirilir; inley/onleyde ölçü alınır, geçici dolgu konur, 1 hafta sonra yapıştırılır.
- Kapanış ve cila: Yüksek nokta kalmaması için ayar; pürüzsüz yüzey renklenmeyi azaltır.
Süre ve seans
- Kompozit dolgu: 1 seans, diş başına 20–45 dk
- İnley / onley: 2 seans, 1 hafta ara
- Amalgam değişimi: 1 seans; dolgu parçalanarak çıkarılır, diş dokusu korunur
Sonrası
Uyuşukluk geçene kadar yemek yenmez; soğuk-sıcak hassasiyeti birkaç gün olağandır, 2 haftadan uzun sürerse kontrol. "Yüksek" hissi varsa kısa bir kapanış ayarı yeterlidir. Diş sıkanlarda gece plağı dolgu ömrünü uzatır.
Alternatifler
Kalan diş duvarı ince ya da diş kanal tedaviliyse dolgu yerine kaplama; sinire ulaşmış çürükte kanal tedavisi; başlangıç (beyaz leke) çürüklerinde dolgu yerine flor uygulaması ve rezin infiltrasyon ile ilerleme durdurulabilir. Acil kırıklarda ilk adımlar: Diş kırıldığında ne yapmalı?
- Sinire çok yakın derin çürüklerde dolgu sonrası kanal tedavisi gerekebilir; bu önceden konuşulur.
- Diş sıkma alışkanlığı olanlarda kompozit dolgular daha çabuk aşınır; gece plağı önerilir.
- Çok büyük madde kayıplarında doğrudan dolgu yerine onley ya da kaplama daha uzun ömürlüdür.
Sık sorulan sorular
Dolgu ve Restoratif Tedavi hakkında
Dolgu yaptırırken ağrı olur mu?
Lokal anestezi altında yapılır; işlem sırasında ağrı beklenmez. Çok küçük ve yüzeysel çürüklerde anestezisiz de yapılabilir; tercih hastanındır.
Beyaz dolgu dayanıklı mı?
Günümüz kompozitleri arka dişlerdeki çiğneme kuvvetine uygundur. Çok büyük kavitelerde onley ya da kaplama daha uzun ömürlüdür.
Dolgudan sonra neden sızlıyor?
Derin çürüklerde sinire yakın çalışıldığında birkaç gün-hafta hassasiyet olabilir. Azalarak geçmesi beklenir; artıyorsa ya da kendiliğinden ağrı başlıyorsa kontrol gerekir.
Dolgu renk değiştirir mi?
Kompozit yıllar içinde çay, kahve ve sigarayla hafif renklenebilir; cilalama ile büyük ölçüde giderilir. Porselen inley/onley renk değiştirmez.
Hamileyken dolgu yaptırabilir miyim?
Evet; özellikle 2. üç ayda güvenle yapılır. Gebe olduğunuzu ve haftanızı belirtmeniz yeterlidir.
Randevu
Dolgu ve Restoratif Tedavi için muayene randevusu
Formu doldurun, mesai saatleri içinde sizi arayalım; ya da WhatsApp'tan yazın.