Rehber · Diş eti
Diş eti çekilmesi neden olur, geri gelir mi? Tedavi seçenekleri
Diş eti çekilmesinin nedenleri (sert fırçalama, diş eti hastalığı, diş sıkma, ince diş eti, ortodonti), belirtileri, ilerlemesini durdurma yolları ve diş eti grefti gibi tedaviler.
Çekilen diş eti kendiliğinden geri gelmez; ama ilerlemesi durdurulabilir ve uygun olgularda diş eti grefti ile örtülebilir. En sık nedenler sert/yatay fırçalama, tedavi edilmemiş diş eti hastalığı, diş sıkma ve doğuştan ince diş eti tipidir. Hassasiyet, uzamış görünen dişler ve kök yüzeyinde çentikler başlıca belirtilerdir.
Diş eti çekilmesi nedir?
Diş etinin diş boynundan köke doğru gerileyip kök yüzeyini açıkta bırakmasıdır. Kök yüzeyinde mine yoktur; bu nedenle çekilen bölgede hassasiyet, çürük ve aşınma riski artar. Diş "uzamış" görünür, diş etleri arasında siyah üçgen boşluklar oluşabilir.
Nedenler
- Sert ve yatay fırçalama: Diş etini mekanik olarak aşındırır; genellikle köpek dişleri ve küçük azılarda, çoğunlukla sağ elini kullananlarda sol tarafta daha belirgindir.
- Diş eti hastalığı (periodontitis): Plak ve taş kaynaklı iltihap kemiği eritir; kemik çekilince diş eti de çekilir. En sık ve en önemli neden.
- Diş sıkma ve kapanış yükleri: Aşırı kuvvet diş boynunda çentik (abfraksiyon) ve çekilme yapar.
- İnce diş eti biyotipi: Doğuştan ince ve dar diş eti bandı daha kolay çekilir.
- Yanlış konumlu dişler ve ortodonti: Kemik dışına doğru itilen dişlerde çekilme; tedavi planında dikkate alınır.
- Yüksek kas bağlantıları (frenulum): Dudak hareketiyle diş etini çeker.
- Sigara, piercing, taşkın dolgu/kaplama kenarları.
Belirtiler
Soğuk-sıcak hassasiyeti, diş boynunda sarı kök yüzeyi ve çentik, diş etinde kızarıklık ve kanama (hastalık kaynaklıysa), dişlerin uzamış görünmesi, diş aralarında boşluklar, gıda sıkışması.
Geri gelir mi?
Kaybolan diş eti kendiliğinden yenilenmez. Ancak (1) neden ortadan kaldırılırsa ilerleme durur, (2) hafif-orta çekilmelerde diş eti grefti ile kök yüzeyi yeniden örtülebilir. Erken müdahale sonucu belirler; kemik desteği tamamen kaybolmuş dişler arasındaki boşluklar cerrahiyle tam kapatılamayabilir.
Tedavi
- Nedenin düzeltilmesi: Fırçalama tekniği (yumuşak fırça, 45°, dairesel), diş sıkmada gece plağı, diş eti hastalığında temizlik ve küretaj, taşkın restorasyonların düzeltilmesi, sigaranın bırakılması.
- Hassasiyet kontrolü: Hassasiyet giderici macun, flor verniği, açık kök yüzeyine bağlayıcı uygulama.
- Kompozit restorasyon: Belirgin çentiklerde diş boynu kompozitle doldurulur; hassasiyet ve çürük riski azalır.
- Diş eti grefti (kök kapama): Damaktan alınan bağ dokusu ya da hazır greft materyali, çekilen bölgeye kaydırılan diş eti altına yerleştirilir. Lokal anestezi altında 45–90 dakika; 2 hafta dikiş; diş eti kalınlaşır ve kök örtülür. Başarı, çekilmenin derinliğine ve komşu kemik/diş eti düzeyine bağlıdır.
- Frenektomi: Diş etini çeken kas bağlantısının düzeltilmesi.
Çekilmeyi önlemek
- Yumuşak fırça, hafif baskı; elektrikli fırçada basınç sensörü
- Diş eti kanamasını ciddiye almak, 6 ayda bir kontrol
- Diş sıkma belirtilerinde plak
- Ortodonti planlarında diş eti kalınlığının değerlendirilmesi
Diş eti hastalığının aşamaları ve tedavileri için Diş eti tedavileri; kanamanın nedenleri için Diş eti kanaması neden olur?
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tanı ve tedavi için diş hekimi muayenesi gerekir.