راهنما · عمومی
آبسه دندان: علائم، در خانه چه باید کرد، درمان چگونه است؟
علل و علائم آبسه دندان، نشانههایی که اورژانسی محسوب میشوند، کارهایی که تا رسیدن به پزشک میتوان کرد، جایگاه درمان ریشه/کشیدن و آنتیبیوتیک.
آبسه دندان تجمع عفونت در ریشه دندان یا لثه است؛ با درد نبضدار، تورم، درد هنگام گاز گرفتن، طعم بد در دهان و گاهی تب خود را نشان میدهد. خودبهخود نمیرود؛ بدون پاکسازی منبع (درمان ریشه، درمان لثه یا کشیدن) آنتیبیوتیک بهتنهایی راهحل نیست. در صورت تورم صورت، دشواری بلع/تنفس یا تب بالا باید همان روز به پزشک مراجعه شود.
آبسه چگونه تشکیل میشود؟
وقتی پوسیدگی به عصب دندان میرسد یا دندان میشکند باکتریها وارد کانال ریشه میشوند، عصب میمیرد و عفونت به استخوان نوک ریشه گسترش مییابد (آبسه پریاپیکال). در بیماری لثه باکتریهای جمعشده در پاکتهای عمیق در لثه آبسه ایجاد میکنند (آبسه پریودنتال). در هر دو مورد بدن میکوشد عفونت را محدود کند؛ با افزایش فشار درد شدت میگیرد.
علائم
- درد دندان مداوم، نبضدار، فزاینده در شب؛ میتواند با گرما زیاد شود
- درد تیز هنگام گاز گرفتن یا لمس دندان، احساس «بالا آمدن» دندان
- تورم و قرمزی لثه؛ گاهی برجستگی جوشمانند (فیستول) و طعم بد در دهان — این نشان میدهد عفونت راهی برای خود یافته، درد موقتاً کم میشود اما مشکل ادامه دارد
- تورم در گونه، فک یا زیر چشم
- تب، بیحالی، غدد لنفاوی حساس زیر فک
نشانههای اورژانسی
اگر موارد زیر وجود دارد بدون انتظار همان روز به دندانپزشک و در صورت عدم دسترسی به اورژانس مراجعه کنید:
- تورمی که به صورت، اطراف چشم یا گردن گسترش مییابد
- دشواری در بلع یا تنفس، نتوانستن باز کردن دهان
- تب بالای ۳۸ درجه، لرز
تا رسیدن به پزشک
- مسکن بدون نسخه را با دوز بروشور مصرف کنید؛ آسپرین روی دندان یا لثه مالیده نمیشود (سوختگی ایجاد میکند).
- با آب نمک ولرم بهآرامی شستوشو دهید؛ آبسه را نفشارید، سوراخ نکنید.
- گرما اعمال نکنید؛ کمپرس سرد از بیرون میتواند تورم را کم کند.
- از آن طرف نجوید؛ از خیلی داغ و خیلی سرد پرهیز کنید.
- آنتیبیوتیک قدیمی مانده در دستتان را خودسرانه شروع نکنید؛ آنتیبیوتیک مصرفشده بدون ارزیابی پزشک تابلو را میپوشاند و مقاومت ایجاد میکند.
درمان
با معاینه و رادیوگرافی منبع تعیین میشود. هدف از بین بردن منبع عفونت است:
- درمان ریشه: اگر دندان قابل نجات است کانال باز میشود، عفونت تخلیه میشود، کانالها تمیز و پر میشوند؛ سپس روکش لازم است. ببینید درمان ریشه.
- درناژ: اگر تورم بارز است عفونت از راه لثه یا کانال تخلیه میشود؛ تسکین سریع است.
- درمان لثه: در آبسه پریودنتال پاکت تمیز و کورتاژ میشود.
- کشیدن: اگر دندان قابل نجات نیست. ببینید کشیدن دندان و جراحی دهان.
- آنتیبیوتیک: در عفونت منتشر، تب، تورم یا بیماران با ایمنی پایین پزشک تجویز میکند؛ جای درمان منبع را نمیگیرد.
اگر آبسه درمان نشود چه میشود؟
درد با فیستول میتواند موقتاً کم شود اما عفونت به ذوب استخوان ادامه میدهد؛ میتواند دندانهای مجاور و سینوس را تحت تأثیر قرار دهد؛ بهندرت به عفونتهای جدی گسترشیابنده به گردن و حفره سینه منجر میشود. رفتن درد به معنای بهبود نیست.
برای پیشگیری
درمان زودهنگام پوسیدگیهای عمیق، به تعویق نینداختن دندانهای شکسته، جدی گرفتن خونریزی لثه و کنترلهای ۶ ماهه از بخش بزرگی از آبسهها جلوگیری میکنند.
این مقاله صرفاً برای اطلاعرسانی عمومی است؛ تشخیص و درمان مناسب شما نیازمند معاینه دندانپزشک است.
سلامت دندان در بارداری: چه کارهایی میتوان کرد و به چه نکاتی باید توجه کرد؟
تغییرات لثه در بارداری، کدام درمانها در کدام سهماهه ایمناند، رادیوگرافی و بیحسی، مراقبت در دوره تهوع.
بوی بد دهان چرا ایجاد میشود و چگونه برطرف میشود؟
علل داخلدهانی و خارجدهانی بوی بد مداوم دهان، کارهای خانگی، نقش تمیز کردن زبان و زمان نیاز به معاینه.
فشردن و ساییدن دندانها (بروکسیسم): علائم و نایتگارد
علت شایع پشت درد فک صبحگاهی، دندانهای ساییده و سردرد؛ علائم بروکسیسم، آسیبها و محافظت با نایتگارد.